Turyzm/Tourism 2014, 24/1

Turyzm/Tourism 2014, 24/1 - spis treści

Artykuły

ANDRZEJ KOWALCZYK – Fenomenologia przestrzeni turystycznej

MAREK WIĘCKOWSKI – Przestrzeń turystyczna – próba nowego spojrzenia

BOGDAN WŁODARCZYK – Przestrzeń w turystyce, turystyka w przestrzeni – o potrzebie podziałów i klasyfikacji

STANISŁAW LISZEWSKI – Miejska przestrzeń turystyczna. Metody badań. Ewolucja i jej prawidłowości

ALINA ZAJADACZ – Dostępność przestrzeni turystycznej w ujęciu geograficznym

LESZEK BUTOWSKI – Morska przestrzeń turystyczna

MAŁGORZATA DURYDIWKA, KATARZYNA DUDA-GROMADA – Wpływ turystyki na rozwój przestrzenny miejscowości nadmorskich. Wybrane aspekty

EUGENIUSZ RYDZ – Zróżnicowanie przestrzeni turystycznej Pomorza Środkowego

DARIUSZ SOKOŁOWSKI – Rozwój turystyki w gminie nadmorskiej w świetle danych obiektywnych i opinii jej mieszkańców. Przykład gminy Krokowa

ANDRZEJ ŚWIECA, TERESA BRZEZIŃSKA-WÓJCIK, MARTA J. JÓŹWIK, RENATA KRUKOWSKA, EWA SKOWRONEK, ANDRZEJ TUCKI – Wybrane aspekty przestrzeni turystycznej Lubelszczyzny

Recenzje

Elżbieta Bilska-Wodecka, Człowiek religijny i związki wyznaniowe w przestrzeni miasta w XX i na początku XXI wieku, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, ss. 304 – STANISŁAW LISZEWSKI

Małgorzata Durydiwka, Czynniki rozwoju i zróżnicowanie funkcji turystycznej na obszarach wiejskich w Polsce, Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Warszawa 2012, ss. 376 – ANTONI JACKOWSKI

Izabela Sołjan, Sanktuaria i ich rola w organizacji przestrzeni miast na przykładzie największych europejskich ośrodków katolickich, Wyd. Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, ss. 364 – ANDRZEJ MATCZAK

Sławoj Tanaś, Tanatoturystyka. Od przestrzeni śmierci do przestrzeni turystycznej, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2013, ss. 224 – ANTONI JACKOWSKI

Alina Zajadacz, Turystyka osób niesłyszących – ujęcie geograficzne, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2012, ss. 370 – BOGDAN WŁODARCZYK

Wspomnienie

Profesor dr hab. Krzysztof Przecławski (1927–2014) – ALICJA GOTOWT-JEZIORSKA


Artykuły online (pełny tekst PDF do pobrania)

ANDRZEJ KOWALCZYK – Fenomenologia przestrzeni turystycznej

Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Geografii Turyzmu i Rekreacji

Abstrakt: Pojęcie przestrzeni turystycznej, chociaż jest jednym z częściej używanych określeń w badaniach nad turystyką, jest różnie pojmowane. Podobnie, jak termin „przestrzeń geograficzna” jest ono często stosowane intuicyjnie, w bardzo różnych kontekstach. W prezentowanym artykule podjęto próbę poddania analizie określenia „przestrzeń turystyczna” z punktu widzenia geografii, ale z wykorzystaniem ujęcia fenomenologicznego.

Słowa kluczowe: przestrzeń, turystyka, przestrzeń turystyczna, fenomenologia.

----------------------------------------------------------------------------------------

MAREK WIĘCKOWSKI – Przestrzeń turystyczna – próba nowego spojrzenia

Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Polska Akademia Nauk

Abstrakt: W niniejszym artykule autor próbuje odpowiedzieć na podstawowe pytanie: czym jest współczesna przestrzeń turystyczna w dobie ogromnego wzrostu przepływów, wręcz przesunięcia z przestrzeni miejsc do przestrzeni przepływu (ów)? W pracy szczególny nacisk położony jest na to, w jaki sposób definiować przestrzeń, która obecnie w szczególny sposób jest wielofunkcyjna. Autor podejmuje próbę określenia przestrzeni turystycznej jako nowego bytu opartego na polifunkcjnonalności (różnego funkcjonowania i wykorzystania tej samej przestrzeni w tym samym momencie i w różnych sezonach), wieloskalowości (swoistego overlapingu przestrzeni turystycznych w zależności od rozpatrywanej skali), a także jej wielopłaszczyznowości, oraz na polimotywacyjności kreatorów i użytkowników, a może nawet multirelatywności.

Słowa kluczowe: przestrzeń turystyczna, turystyka, polifunkcjonalność, polimotywacyjność, multirelatywność.

----------------------------------------------------------------------------------------

BOGDAN WŁODARCZYK – Przestrzeń w turystyce, turystyka w przestrzeni – o potrzebie podziałów i klasyfikacji

Uniwersytet Łódzki, Instytut Geografii Miast i Turyzmu

Abstrakt: Przestrzeń turystyczna została uznana przez większość badaczy za podstawowy przedmiot badań geografii turyzmu. W artykule zdefiniowano przestrzeń turystyczną, wskazując na jej cechy wyróżniające ją w przestrzeni geograficznej oraz na te, które pozwalają określić jej charakter. Przeprowadzono także dyskusję nad potrzebą (czy też koniecznością) dokonywania wewnętrznych podziałów i klasyfikacji, a także zaprezentowano wybrane możliwe kryteria i sposoby podziału przestrzeni turystycznej.

Słowa kluczowe: przestrzeń geograficzna, przestrzeń turystyczna, przestrzeń nieturystyczna, definicja, delimitacja, klasyfikacja, ekumena turystyczna, aktywność turystyczna, zagospodarowanie turystyczne.

----------------------------------------------------------------------------------------

STANISŁAW LISZEWSKI – Miejska przestrzeń turystyczna. Metody badań. Ewolucja i jej prawidłowości

Uniwersytet Łódzki, Instytut Geografii Miast i Turyzmu

Abstrakt: W prezentowanej pracy, która jest próbą podsumowania cyklu badań prowadzonych nad miejską przestrzenią turystyczną w ramach seminarium magisterskiego z geografii turyzmu w UŁ, autor zweryfikował i uzupełnił dotychczasową definicję tej przestrzeni oraz przetestował metodę analizy treści przewodników w ujęciu dynamicznym. Określił również związki i zależności między strukturą i wielkością form miejskiej przestrzeni turystycznej i zachodzącymi w niej zmianami a liczbą mieszkańców, przeszłością i funkcją miasta.

Słowa kluczowe: miejska przestrzeń turystyczna.

----------------------------------------------------------------------------------------

ALINA ZAJADACZ – Dostępność przestrzeni turystycznej w ujęciu geograficznym

Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Zakład Centrum Turystyki i Rekreacji

Abstrakt: Dostępność przestrzeni turystycznej stanowi coraz istotniejszy problem badań geograficznych z uwagi m.in. na zachodzące zamiany demograficzne (starzenie się społeczeństwa, wzrost liczby osób niepełnosprawnych) przy równoczesnym zagwarantowaniu powszechnego prawa dostępu do turystyki. Specyfika badań geograficznych (przyrodniczych, społeczno-ekonomicznych) umożliwia systemowe ujęcie tego problemu. W artykule przedstawiono, w oparciu o dorobek z zakresu geografii i turystyki dostępnej, założenia modelu umożliwiającego systemową analizę czynników warunkujących dostępność przestrzeni turystycznej. Zwrócono także uwagę na potrzebę dalszych badań nad optymalnym stopniem szczegółowości zasad uniwersalnego projektowania, użytecznych w turystyce.

Słowa kluczowe: dostępność, turystyka dostępna, przestrzeń turystyczna, geografia turyzmu, uniwersalne projektowanie, społeczny model niepełnosprawności, geograficzny model niepełnosprawności.

----------------------------------------------------------------------------------------

LESZEK BUTOWSKI – Morska przestrzeń turystyczna

Szkoła Główna Turystyki i Rekreacji, Warszawa

Abstrakt: Celem artykułu jest charakterystyka i wyjaśnienie procesów zmian zachodzących w obrębie akwenów morskich (wraz z bezpośrednio przylegającymi do nich strefami wybrzeży) jako obszarów spełniających kryteria współczesnej przestrzeni turystycznej. Przedstawiono ewolucję przestrzeni morskiej w kierunku wykształcenia się morskiej przestrzeni turystycznej, wyróżniono i scharakteryzowano typy morskiej przestrzeni turystycznej (w skali globalnej) ze względu na rodzaje turystyki żeglarskiej. Omówiono jej główne uwarunkowania geograficzno-strukturalne oraz formy zagospodarowania (ze szczególnym uwzględnieniem stref przybrzeżnych). W sensie przestrzennym analiza objęła także obszary nadmorskie, ale tylko jako tereny związane funkcjonalnie z akwenami morskimi. Całość analizy została przeprowadzona z perspektywy morskiej turystyki żeglarskiej.

Słowa kluczowe: morska przestrzeń turystyczna; ewolucja, etapy i fazy zagospodarowania; turystyka żeglarska.

----------------------------------------------------------------------------------------

MAŁGORZATA DURYDIWKA, KATARZYNA DUDA-GROMADA – Wpływ turystyki na rozwój przestrzenny miejscowości nadmorskich. Wybrane aspekty

Uniwersytet Warszawski, Zakład Geografii Turyzmu i Rekreacji

Abstrakt: W artykule przedstawiono główne trendy rozwoju miejscowości nadmorskich na świecie oraz w Polsce. Szczególną uwagę zwrócono na przestrzenne aspekty tego rozwoju. Na podstawie zróżnicowania morfologicznego miejscowości nadmorskich w Polsce można wyróżnić dwie formy tych miejscowości: ośrodki o wyraźnie heterogenicznej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w których obiekty (obszary) o turystycznym wykorzystaniu sąsiadują z innymi obiektami (obszarami), oraz ośrodki o heterogenicznej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w których mamy do czynienia z pewną punktową lub przestrzenną izolacją funkcji turystycznej.

Słowa kluczowe: miejscowości nadmorskie, rozwój przestrzenny, funkcja turystyczna, zagospodarowanie turystyczne.

----------------------------------------------------------------------------------------

EUGENIUSZ RYDZ – Zróżnicowanie przestrzeni turystycznej Pomorza Środkowego

Akademia Pomorska, Instytut Geografii i Studiów Regionalnych

Abstrakt: W pracy przedstawiono zagadnienia związane z kształtowaniem i różnicowaniem przestrzeni turystycznej Pomorza Środkowego. Przeprowadzono również analizę bazy noclegowej i walorów turystycznych, co pozwoliło w sposób jednoznaczny na wyodrębnienie w środkowopomorskiej przestrzeni turystycznej określonych podprzestrzeni o charakterze funkcjonalnym. Szczególną uwagę zwrócono na turystykę wypoczynkową na obszarach nadmorskich i pojeziernych, wskazano na wybrane aspekty rozwoju agroturystyki oraz podkreślono rolę uzdrowisk Pomorza Środkowego.

Słowa kluczowe: Pomorze Środkowe, przestrzeń turystyczna, lecznictwo uzdrowiskowe, turystyka wypoczynkowa.

----------------------------------------------------------------------------------------

DARIUSZ SOKOŁOWSKI – Rozwój turystyki w gminie nadmorskiej w świetle danych obiektywnych i opinii jej mieszkańców. Przykład gminy Krokowa

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Turyzmu

Abstrakt: Turystyka często postrzegana jest jako ważny czynnik rozwoju lokalnego. Zwykle podkreśla się dobrą bądź względnie dobrą sytuację finansową gmin turystycznych i ich mieszkańców, pozytywny wpływ turystyki na rozwój infrastruktury i inne efekty oceniane generalnie jako korzystne. Nieco rzadziej akcentuje się związane z rozwojem turystyki problemy. Celem artykułu jest rozpoznanie konsekwencji rozwoju funkcji turystycznej w gminie o dużych walorach turystyczno-wypoczynkowych i skonfrontowanie ich z opiniami jej mieszkańców.

Słowa kluczowe: turystyka, rozwój lokalny, tereny nadmorskie.

----------------------------------------------------------------------------------------

ANDRZEJ ŚWIECA, TERESA BRZEZIŃSKA-WÓJCIK, MARTA J. JÓŹWIK, RENATA KRUKOWSKA, EWA SKOWRONEK, ANDRZEJ TUCKI – Wybrane aspekty przestrzeni turystycznej Lubelszczyzny

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Zakład Geografii Regionalnej i Turyzmu

Abstrakt: W artykule przedstawiono wyniki dotychczasowych badań pracowników Zakładu Geografii Regionalnej i Turyzmu WNoZiGP UMCS nad przestrzenią turystyczną Lubelszczyzny. Przeprowadzone badania w zakresie przyrodniczych i kulturowych walorów turystycznych, poziomu zagospodarowania oraz dostępności komunikacyjnej, a także wybranych elementów polityki turystycznej władz lokalnych posłużyły do określenia potencjału turystycznego jednostek przestrzennych różnej rangi i charakteru (jednostki administracyjne i fizycznogeograficzne). W zależności od wielkości potencjału turystycznego wyodrębniono obszary o różnym stopniu atrakcyjności. Ob-szary sklasyfikowane w stopniu atrakcyjnym i bardzo atrakcyjnym zostały szczegółowo scharakteryzowane pod względem: stopnia rozwoju funkcji turystycznej, typów funkcjonalnych jednostek przestrzennych, percepcji przestrzeni turystycznej przez użytkowników, postaw społeczności lokalnej wobec rozwoju turystyki.

Słowa kluczowe: przestrzeń turystyczna, percepcja przestrzeni, postawy, potencjał turystyczny, Lubelszczyzna.

Articles online - English version at De Gruyter Open